Grecja albo nic!
Autor: Dean Karnazes
Najlepsze oliwki na świecie pochodzą z najlepszego miejsca – z Grecji! Pewnie myślisz, że jestem trochę stronniczy (no dobrze, bardzo stronniczy). Ale zaufaj mi: jeśli chodzi o znakomitą oliwę, możesz być pewien, że Grecja to właściwy adres.
Dlaczego? Mogę odpowiedzieć na to pytanie na kilka sposobów. Po pierwsze, aby powstały naprawdę wyjątkowe oliwki, z których tłoczy się oliwę o niepowtarzalnym charakterze, musi się zbiec wiele czynników. Liczy się jakość i skład gleby, ilość i intensywność światła słonecznego, rodzaj opadów i wahania wilgotności. Wszystko to ma ogromny wpływ na produkt końcowy, a ważną rolę może odgrywać nawet okoliczny mikrobiom! Dla mnie oczywiście najlepsza oliwa pochodzi z odległych wiosek na greckich wzgórzach. Tam, zgodnie z dawnymi tradycjami, wciąż wytwarza się rzemieślniczą oliwę, przekazywaną z pokolenia na pokolenie, której nie da się odtworzyć. Mowa o niewielkich ilościach rzadkiej oliwy, bogatej w polifenole, ciemnej, gęstej i pełnej, o smaku jak z romantycznej powieści. Dobrze myślisz – takich produktów nie znajdziesz na Amazonie.
Co więc zrobić? Na szczęście są sklepy, w których znajdziesz wysokiej jakości greckie oliwy, bez konieczności przemierzania greckich gór (choć wcale Cię od tego nie odwodzę). Wybierając oliwę z Grecji, najpierw upewnij się, że na produkcie widnieje napis „Made in Greece” lub „Product of Greece”. Powinien być wyraźnie umieszczony na głównej etykiecie (FDA wymaga, by znajdował się na głównej części etykiety, dobrze widocznej, gdy patrzysz na produkt na półce – albo, jak sądzę, w dzisiejszych czasach na ekranie).
Gdy już masz pewność, że produkt pochodzi z Grecji, kolejną ważną rzeczą jest upewnienie się, że to oliwa z oliwek extra virgin (EVOO). Ma to znaczenie, ponieważ EVOO jest tłoczona na zimno (podgrzewanie oliwy może obniżyć jej jakość) i nie zawiera żadnych dodatków – to czysty sok z oliwek (czyli w procesie ekstrakcji nie stosuje się rozpuszczalników ani substancji dodatkowych).
Kilka innych rzeczy, które warto wziąć pod uwagę przy wyborze oliwy: Czy jest ekologiczna? Ja wolę ekologiczną. Wiele lepszych greckich oliw ma certyfikat bio i to je wybieram. Czy gaj oliwny prowadzony jest metodami rolnictwa regeneratywnego? Tego określenia nie słyszy się często, może nawet nigdy go nie słyszałeś, ale w przyszłości na pewno usłyszysz. Wielu dzisiejszych greckich producentów oliwek stosuje rolnictwo regeneratywne, czyli korzysta np. z energii słonecznej, ale byłem też w starszych tłoczniach, gdzie kamienne prasy obracały konie albo muły (a nawet ludzie!). Oliwa powstaje tam całkowicie ręcznie i tak też smakuje. Właśnie takie miejsca kocham.
Na koniec kilka ważnych rzeczy: zawsze staraj się przechowywać oliwę w ciemnym pojemniku (najlepiej) lub w ciemnym miejscu (jeśli to możliwe). Światło może zepsuć oliwę i obniżyć jej jakość. Podobnie działa ciepło. Świeża ekologiczna oliwa świetnie sprawdza się do polewania sałatek, ale nie należy podgrzewać jej powyżej punktu dymienia. Do tego lepiej wybrać coś innego.
Codziennie spożywam dobrej jakości EVOO. Przyjmuję z nią również większość suplementów rozpuszczalnych w tłuszczach, ponieważ znacznie poprawia ich wchłanianie. Hammer Nutrition EnDuro D to produkt, którego używam codziennie, podobnie jak Premium Insurance Caps, które zawierają także inne witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, np. witaminy A i E. Ogólnie dobrym pomysłem jest przyjmowanie suplementów razem z dobrym źródłem tłuszczu.
Nigdy bym nie pomyślał, że uznam się za oliwnego snoba. Pamiętam, jak obserwowałem dziadka i wszystkich jego starych greckich przyjaciół, którzy spierali się, kto zrobił najlepszą oliwę. Okazało się, że wywarło to na mnie ogromny wpływ.
------------------------------------------------
Dean Karnazes jest ultramaratończykiem i sportowcem Hammer Nutrition. Jego najnowsza książka to A Runner’s High.
